Σκιώδη Παραλειπόμενα

του
Κώστα Βουλαζέρη

Αρχείο | RSS Feed

Αναζήτηση Μυστηριακές ΟντότητεςΠαλιά Ελληνικά Εξώφυλλα

Τυχαία

Μια στιγμή...
16 / 10 / 2020

Στα τελευταία βιβλία μου – τουλάχιστον από τα μέσα του πρώτου κύκλου του Θρυμματισμένου Σύμπαντος και μετά, αν δεν κάνω λάθος – γράφω συστηματικά τη λέξη χυμεία με ύψιλον αντί για το συνηθισμένο χημεία. Το ίδιο και όλα τα σχετικά παράγωγα, όπως το χυμικός και τα λοιπά.

Δεν είναι τυπογραφικό λάθος, και ούτε είναι τυχαίο. Η λέξη χημεία είναι παραφθορά. Η αρχική, σωστότερη λέξη είναι η χυμεία. (Υπάρχει μια αναφορά για αυτό και στο λεξικό του Μπαμπινιώτη. Σε άλλο λεξικό δεν το έχω συναντήσει, αλλά ίσως να υπάρχει και αλλού.) Η λέξη χυμεία προέρχεται από τη λέξη χέω, χύνω, δηλαδή την ανάμιξη υγρών ή την τήξη σωμάτων από στέρεα μορφή σε υγρή. Αυτό ακριβώς που είναι η χυμεία, γι’αυτό και νομίζω πως πρέπει να γράφεται με ύψιλον.

Η λέξη χημεία είναι παραφθορά προερχόμενη από τη λέξη αλχημεία. Η λέξη αλχημεία δεν είναι ελληνική· δεν προέρχεται από αλ + χημεία. Δεν υπάρχει πρόθεμα αλ- στα ελληνικά. Η λέξη αυτή προέρχεται από το αραβικό al-kimiya. Το γεγονός ότι γράφεται, στα ελληνικά, με ήτα και έψιλον-γιώτα είναι τυχαίο, και διατηρείται ώς σήμερα. Δεν έχει καμιά σχέση με τη λέξη χημεία. Επιπλέον, ακόμα και νοηματικά, η αλχημεία είναι μια σχεδόν «μαγική» επιστήμη που δεν συνδέεται παρά ελάχιστα με τη συμβατική χυμεία.

Γι’αυτό γράφω τη χυμεία, και όλα τα παράγωγά της, με ύψιλον.

 

 

Επίσης . . .

Η Πολιτική της Φανταστικής Λογοτεχνίας


Η φανταστική λογοτεχνία είναι γεμάτη μονάρχες, ευγενείς, και αριστοκρατία. Το ίδιο (παραδόξως;) ισχύει και για την επιστημονική φαντασία (ή, μήπως, θα έπρεπε απλά να την πούμε φαντασία στο διάστημα;), όπως στο Dune του Herbert, ή, για ένα ακόμα πιο παλιό παράδειγμα, όπως στο Princess of Mars και τις συνέχειές του, του Burroughs. Σε όλα αυτά τα βιβλία έχουμε βασιλιάδες και βασίλισσες, πρίγκιπες και πριγκίπισσες, και κάθε είδους τρελό ή ηρωικό αριστοκράτη.

Πολλοί έχουν – εύλογα, ίσως – αναρωτηθεί γιατί. Γιατί, βρε παιδιά, τόση αριστοκρατία στη φανταστική λογοτεχνία; Γιατί ένα τέτοιο ξεπερασμένο πολιτικό σύστημα;

Για το Dune, συγκεκριμένα, είχα διαβάσει κάποιον να σχολιάζει ότι η κοινωνία του είναι «οπισθοδρομική». Και ίσως όντως να είναι... Δηλαδή, αναλογιστείτε: αυτοί οι άνθρωποι ταξιδεύουν στο διάστημα, αλλά ακόμα έχουν δούκες και βαρόνους; Δεν έχουν αντιληφτεί την έννοια της δημοκρατίας; Μαλάκες είναι;

Δε νομίζω, όμως, ότι όσοι σκέφτονται έτσι σκέφτονται σωστά ακριβώς. Η φανταστική λογοτεχνία (περιλαμβάνοντας και αυτή που είναι στο διάστημα, ή σε άλλους πλανήτες) δεν υποτίθεται ότι είναι για να σχολιάσει την κοινωνία, ή για να μεταδώσει κοινωνικές ή πολιτικές αξίες. Ανέκαθεν ο σκοπός της φανταστικής λογοτεχνίας ήταν να μας κάνει να βιώσουμε συναρπαστικές περιπέτειες σε μαγευτικούς κόσμους.

Και δεν μπορείς να το κάνεις αυτό με δημοκρατικό πολίτευμα, ρε άνθρωπε; Γιατί;

[Συνέχισε να διαβάζεις]

 

Επιλογές Ιουνίου (15/6)


HWdetails, πρόγραμμα που δείχνει τα χαρακτηριστικά του PC — Συνέντευξη με τον John Coulthart (τέχνη) — The Necromancers του Robert Hugh Benson (δωρεάν βιβλίο) — William Brodie, Robert Louis Stevenson, Dr. Jekyll and Mr. Hyde — Συμβουλές από τον Μεσαίωνα — Helmut Wenske (τέχνη ) — Τι σχήμα έχει πραγματικά η Γη; — Karl Edward Wagner (μέρος δεύτερο: πέρα από τον Kane) — Από ψυχεδελική εμπειρία σε μαθηματικό πρόβλημα — John Blanche (τέχνη, Warhammer) — Ένα ντοκιμαντέρ για την «επιδημία» των κατά συρροήν δολοφόνων στις ΗΠΑ (1950-1999) — Πολλά ακόμα ρέουν στο LinX...

 

Επιλογές Ιουνίου (10/6)


Michelle Avery Konczyk (τέχνη) & Έργα τέχνης με μάσκες & Book of the Three Dragons & Τα ζωόφυτα του Μεσαίωνα & Μυστηριακά δάση (φωτογραφίες) & Φανταστική λογοτεχνία το 1928-29 (όχι μία από τα ίδια) & Kane, του Karl Edward Wagner (acid gothic!) & Marilyn Monroe (σε φανταστικές και εξωτικές περιπέτειες!) & Οι «δουλέμποροι της τρίτης χιλιετίας» στον Ιταλικό Νότο («έκαψαν ζωντανούς εργάτες γιατί δεν είχαν χρήματα να πληρώσουν τα μεταφορικά τους») & το PDP-1 (ιστορικό κομπιούτερ από το 1959) & Πώς να Σκοτώνεις: Ένας Οδηγός για Αστικούς Δολοφόνους (1973-1984) & Σπίτια και χωριά που εμφανίζονται και εξαφανίζονται & Ένας σχολιασμός του είδους New Weird & Η κατάρρευση του φουτουρισμού & Ακόμα περισσότερο έρχονται στο LinX!